Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), "Özel Koleksiyon" kapsamında dikkat çeken bir belgeyi kamuoyunun erişimine açtı. MİT’in internet sitesinde yayımlanan 23 Eylül 1929 tarihli belge, “Arabistanlı Lawrence” olarak bilinen ünlü İngiliz casus Thomas Edward Lawrence’ın Ortadoğu’daki faaliyetlerine dair önemli detaylar içeriyor. Söz konusu rapor, dönemin Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti tarafından hazırlanarak Büyük Erkan-ı Harbiyye Reisliği ile Dahiliye ve Hariciye Vekaletleri’ne iletilmiş.
Lawrence Kıyafet Değiştirerek Ajanlık Faaliyetlerini Sürdürmüş
Belgede, Thomas Edward Lawrence’ın şeyh, Müslüman hoca ve Musevi haham gibi kılıklara girerek Mısır, Suriye, Irak ve Kudüs’te propaganda ve kışkırtıcı faaliyetlerde bulunduğu aktarılıyor. Lawrence’ın “Şeyh Aptullah” ve “Yakos İskinazi” gibi takma adlar kullandığı belirtilirken, özellikle Kudüs’te Müslüman ve Yahudi halk üzerinde farklı zamanlarda yürüttüğü "zehirli telkinatlarla" bölgedeki çatışma ortamının zemininin oluşturulduğu ifade ediliyor.
Sudan Üzerinden Mısır’a Karışıklık Planı
Raporda, İngiliz istihbaratının Sudan’ı üs olarak kullanarak Mısır’da karışıklık çıkarmayı planladığına da dikkat çekiliyor. Lawrence’ın Sudan’a geçişinin "şüpheli amaçlar taşıdığı" vurgulanırken, İngiliz hükümetinin bölgedeki istiklal taleplerini sabote etme amacı taşıdığı değerlendiriliyor.
Raporun Dili Dönemin Ruhunu Yansıtıyor
Belgede geçen ifadeler, dönemin resmi üslubunu ve siyasi analiz anlayışını yansıtırken; İngiliz istihbaratının Ortadoğu’daki etkinliğini artırmak için yürüttüğü faaliyetlerin detayları da gün yüzüne çıkıyor. Lawrence’ın bölgede birden fazla kimlikle yürüttüğü faaliyetlerin Mısır, Filistin ve Sudan'daki gelişmelere doğrudan etki ettiği aktarılıyor.
