Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda, Kızılay ile ilgili düzenlemeler içeren Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin ilk üç maddesi kabul edildi.
Genel Kurul, Meclis Başkanvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında toplandı. Gündem dışı konuşmaların, milletvekillerine verilen birer dakikalık sözlerin, grup başkanvekillerinin değerlendirmelerinin ve siyasi parti gruplarının araştırma önergelerine ilişkin görüşmelerin ardından kanun teklifine geçildi.
Denetim ve 6 Şubat depremleri gündemdeydi
Teklifin birinci bölümü üzerinde Yeni Yol grubu adına konuşan Samsun Milletvekili Mehmet Karaman, düzenlemenin öne çıkan konularından birinin denetim olduğunu söyledi. Kızılayın bağımsızlığı ile kamu kaynaklarının denetlenmesinin birbirine karşıt olmadığını belirten Karaman; kullanılan kamu kaynaklarının Sayıştay denetimine açılması, TBMM'ye yıllık rapor sunulması ve bağımsız denetim raporlarının kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini ifade etti.
Karaman, 6 Şubat depremlerindeki dayanışmayı hatırlatırken Kızılayın bir iştirakinin, depremzedelerin barınma ihtiyacının yüksek olduğu dönemde çadır satmasının kamuoyunda büyük tartışma yarattığını dile getirdi.
İYİ Parti Kocaeli Milletvekili Lütfü Türkkan da partisinin Kızılayın güçlenmesini istediğini ancak kuruma yeni yetki, ayrıcalık ve muafiyet verilmemesi gerektiğini söyledi. Türkkan, “Denetim konusunda açık hükümler getirilmeli. Kızılay’ın bağışları kamu tarafından sağlanan imkanları ve şirketleriyle mali ilişkileri izlemekten kaçınılmamalı, mutlaka izlenmeli” dedi. Sayıştay denetiminin kanunda açıkça belirtilmesini isteyen Türkkan, diğer mali işlemler için bağımsız dış denetimin zorunlu tutulması gerektiğini kaydetti.
Muhalefetten Kızılay yönetimine eleştiriler
CHP Kahramanmaraş Milletvekili Ali Öztunç, 6 Şubat Kahramanmaraş depremleri sırasında Kızılayın başarısız olduğunu savundu. Dönemin Kızılay Başkanı üzerinden çadır satışını eleştiren Öztunç, kurumun bıraktığını ileri sürdüğü boşluk nedeniyle bazı kişilere fırsat doğduğunu iddia etti ve Ahbap üzerinden değerlendirmelerde bulundu.
DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın ise teklife “Hayır” oyu vereceklerini açıkladı. Suriye'deki savaşın ardından Türkiye'ye yoğun göçün yaşandığı dönemde Kızılayda staj yaptığını anlatan Altın, “Şimdi de tarih ve yaşananlar doğruladı ki bugün de Kızılay’ın mevcut gidişatına, 'Hayır' demeliyiz” diye konuştu.
Yeni Parti Zonguldak Milletvekili Eylem Ertuğ Ertuğrul, Türk Kızılayının bugüne kadar müstakil bir kanununun bulunmamasını eksiklik olarak gördüklerini ve teklifi iyi niyetle karşıladıklarını söyledi. Bununla birlikte Ertuğrul, düzenlemenin kurumun tarihsel mirasını güçlendirmek yerine son yıllardaki kurumsal ve ticari sorunlarını “yasa zırhıyla tahkim etme” riski taşıdığı görüşünü paylaştı.
Teklifin kurumsal yapıyı güçlendireceği savunuldu
MHP Adana Milletvekili Ayşe Sibel Ersoy, teklifle Türk Kızılayının görev ve yetkilerinin açık bir düzenlemeye kavuşturulacağını belirtti. 6 Şubat 2023'te 11 ili etkileyen depremlerin kurumun önemini gösterdiğini söyleyen Ersoy, afetin lojistikten haberleşmeye, barınmadan sağlık hizmetlerine kadar önceden hazırlanmış kapsamlı bir organizasyonun gerekliliğini ortaya koyduğunu ifade etti.
Komisyon görüşmelerinde verilen bilgiye göre depremin ardından 120 ülkeden birçok alanda yardım geldiğini aktaran Ersoy, büyük afetlerde uluslararası yardım kapasitesini harekete geçirebilecek, hukuki statüsü açık ve kurumsal kabiliyeti güçlü yapılara ihtiyaç bulunduğunu söyledi.
AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu ise muhalefet milletvekillerinin 6 Şubat depremlerine ilişkin eleştirilerine cevap verdi. Deprem döneminde dezenformasyon yaşandığını savunan Akbaşoğlu, bazı siyasi parti ve sivil toplum kuruluşlarının bağışların AFAD veya Kızılaya değil Ahbap'a yapılması yönündeki çağrılarını eleştirdi. Akbaşoğlu ayrıca sermaye piyasasındaki işlemler için TBMM'de araştırma komisyonu kurulmasına gerek olmadığını, yargının gerekli işlemleri yaptığını söyledi.
Genel Kurul'da başörtüsü tartışması
Görüşmeler sırasında AK Parti ile DEM Parti milletvekilleri arasında başörtüsü tartışması çıktı. Akbaşoğlu, DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Mehmet Kamaç'ın kürsüde kullandığı sözlere tepki göstererek başörtülü vatandaşlardan özür dilenmesi gerektiğini savundu.
DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli ise 28 Şubat döneminde başörtüsü özgürlüğü için meydanlarda mücadele ettiklerini söyledi. Akbaşoğlu da Kamaç'ın sözlerine ilişkin tutanakları okuyarak eleştirisini sürdürdü ve 28 Şubat'ta kendilerinin de meydanlarda olduğunu belirtti.
Tartışmaya katılan Kamaç, “28 Şubat sürecinin mağdurlarındanım. Eşim 28 Şubat sürecinin mağduru, başörtüsünden dolayı okulundan atılmış bir insan” dedi. Sözlerinin kutsallar üzerinden bazı usulsüzlüklerin örtülmemesi gerektiğine yönelik olduğunu savunan Kamaç ile AK Parti sıraları arasındaki karşılıklı sataşmalar bir süre devam etti.
İlk üç madde kabul edildi
Tartışmaların ardından teklifin maddelerinin görüşülmesine geçildi. Oylamalar sonucunda Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin ilk üç maddesi TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edildi.
Meclis Başkanvekili Yusuf Beyazıt, birleşimi 20 Ekim Salı günü yeniden toplanmak üzere kapattı.
Yorumlar